งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อหาอัตลักษณ์ท้องถิ่นของพื้นที่การวิจัย 2) เพื่อสร้างและผลิตต้นแบบผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์สินค้า OTOP นวัตวิถี 3) เพื่อประเมินความพึงพอใจต่อการพัฒนาและยกระดับมูลค่าเพิ่มแก่ผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์สินค้า OTOP นวัตวิถี โดยใช้เครื่องมือในงานวิจัยรูปแบบผสมผสาน ใช้วิธีดำเนินการวิจัย เป็นการศึกษาค้นคว้าข้อมูล การสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่มย่อย แบบสอบถาม โดยนำข้อมูลมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ผล เพื่อกำหนดแนวความคิดนำสู่กระบวนการออกแบบ การพัฒนา การสร้างและผลิตต้นแบบผลงาน และประเมินผลความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ของผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์สินค้า OTOP นวัตวิถี จากกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประชาชนและนักท่องเที่ยวภายในจังหวัดสระบุรี จำนวน 50 คน ผลการวิจัย พบว่า อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรีและพื้นที่วิจัย คือ ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง โคกหนองนาโมเดล “หอชาวนา โคกนาศัย” อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี เป็นพื้นที่เกษตรกรรม คือ การทำนาข้าวเจ๊กเชยเสาไห้ และมีการปลูกต้นมะม่วงมันหนองแซง ซึ่งถือที่เป็นสินค้าเกษตรตามสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ของจังหวัดสระบุรี และมี “ฟางข้าว” เป็นวัสดุที่เหลือทิ้งจากการทำนา ดังนั้นชุมชนจึงต้องการให้นำฟางข้าวและใบมะม่วงมันหนองแซงมาใช้ประโยชน์ มาทำการสกัดสี ย้อมสีจากธรรมชาติแล้วสร้างลวดลายมัดย้อมลงบนผืนผ้า แล้วนำมาต่อยอดสู่กระบวนการออกแบบผลิตภัณฑ์ประเภทต่างๆ อาทิ ชุดผลิตภัณฑ์บนโต๊ะรับประทานอาหาร ผลิตภัณฑ์ของที่ระลึก เพื่อใช้จำหน่ายและรับรองแขกผู้มาเยือนของการท่องเที่ยวจากฐานอัตลักษณ์ท้องถิ่นของกลุ่ม และมีการออกแบบบรรจุภัณฑ์อาหารและขนมจากอัตลักษณ์ท้องถิ่น ได้แก่ ข้าวผัดข้าวเจ๊กเชย, ขนมดอกจอก, ขนมข้าวแต๋น เป็นลักษณะของฉลากสติกเกอร์ ป้ายแขวนสินค้า และกล่องอาหารเบรก สำหรับการวางจำหน่ายแบบปลีก (รายหน่วย) เพื่อให้เกิดการยกระดับมูลค่าเพิ่มของสินค้า โดยภาพรวมของการประเมินผลต่อรูปแบบใหม่ของผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์สินค้า OTOP นวัตวิถี มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.08 โดยแยกเป็นรายด้านของการออกแบบผลิตภัณฑ์ มีความพึงพอใจระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.12 และด้านการออกแบบบรรจุภัณฑ์มีความพึงพอใจระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.05

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ทักษะในการพัฒนาผลิต ภัณฑ์สิ่งทอทางวัฒนธรรมของกลุ่มผู้สูงอายุ 2) เพื่อสิ่งทอทางวัฒนธรรม ประเภทของที่ระลึกและประดับ ตกแต่งบ้าน ในการเพิ่มมูลค่าสินค้าทางเศรษฐกิจเชิงพาณิชย์ 3) เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมจากการพัฒนางานออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอทางวัฒนธรรม ด้วยนวัตกรรมทางด้านรูปแบบ สีสัน ลวดลาย วัสดุและด้านกระบวนการผลิต สำหรับส่งเสริมอาชีพและยกระดับรายได้ของกลุ่มผู้สูงอายุ โดยใช้เครื่องมือในงานวิจัยรูปแบบผสมผสาน ใช้วิธีดำเนินการวิจัย เป็นการศึกษาค้นคว้าข้อมูล การสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่มย่อยแบบสอบถาม โดยนำข้อมูลมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ผล เพื่อกำหนดแนวคิดนำสู่กระบวนการออกแบบ การพัฒนา การสร้างและผลิตต้นแบบผลงาน และประเมินผลความพึงพอใจต่อการถ่ายทอดองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์และความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ของผลิตภัณฑ์ จากกลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนและนักท่องเที่ยวภายใน อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 50 คน ผลการวิจัย พบว่า อัตลักษณ์ท้องถิ่น คือ ผ้าขาวม้า มี 2 ลักษณะ ได้แก่ ผ้าขาวม้าลายตารางหมากรุกแบบดั้งเดิม และผ้าขาวม้าลายนํ้าไหล ที่นำมาพัฒนาต่อด้วยนวัตกรรมทางด้านรูปแบบ สีสัน ลวดลาย วัสดุและกระบวนการผลิตทางการออกแบบผลิตภัณฑ์ของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าขาวม้าบ้านหนองเครือบุญ ตำบลหนองนํ้าใส อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 13 ต้นแบบผลิตภัณฑ์ โดยภาพรวมของประเมินความพึงพอใจต่อการถ่ายทอดองค์ความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรมทางด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ จากกลุ่มตัวอย่าง 20 คน โดยภาพรวมกิจกรรม อยู่ระดับความพึงพอใจที่ระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.32 และการประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ของการบูรณาการนวัตกรรมสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์สิ่งทอทางวัฒนธรรม สำหรับส่งเสริมอาชีพและยกระดับรายได้ของกลุ่มผู้สูงอายุ จากกลุ่มตัวอย่าง 50 คน โดยภาพรวม อยู่ระดับความพึงพอใจที่ระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.20 ซึ่งพึ่งพอใจมากในการนำวัตถุดิบ คือ “ผ้าขาวม้า” มาสร้างสรรค์งานได้หลากหลาย สวยงามได้ดี

ชุดโครงการวิจัยตามแผนงาน เรื่อง “การพัฒนาและยกระดับการท่องเที่ยวชุมชน OTOP นวัติวิถีแบบบูรณาการเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืน : ตำบบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี” โดยจุดมุ่งหมายเพื่อการออกแบบและพัฒนาและยกระดับมูลค่าผลิตภัณฑ์, บรรจุภัณฑ์, แหล่งจัดจำหน่ายสินค้าและการออกแบบแผนที่ท่องเที่ยวและภูมิทัศน์ สำหรับการท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถีแบบบูณณาการเชิงพื้นที่ ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรีและประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ชุดโครงการวิจัย วิธีดำเนินการวิจัย จะใช้วิธีการศึกษาเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพร่วมกัน มีศึกษาค้นคว้าข้อมูลการรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร ตำรา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องทั้งทางวิชาการและการลงพื้นที่ภาคสนาม การสัมภาษณ์ การสำรวจ ทำการวิเคราะห์ผล ก่อนเข้าสู่กระบวนการออกแบบและการพัฒนารูปแบบใหม่ มีเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล เป็นแบบสอบถาม การจดบันทึก การถ่ายภาพและแบบประเมินผลความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ และนำข้อมูลทั้งหมดมาวิเคราะห์ผล และนำเสนอการประเมินผลความพึงพอใจด้วยวิธีการเขียนเรียงความเชิงพรรณา ผลการวิจัย พบว่า ในการพัฒนาและยกระดับการท่องเที่ยวชุมชน OTOP นวัตวิถีแบบบูรณาการเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืน : ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรีเป็นการสร้างการรับรู้ให้เกิดการกระตุ้นการท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นภายในชุมชน ที่ได้สัมผัสถึงเสน่ห์ของอัตลักษณ์พื้นที่ชุมชน ด้วยการนำวิถีชีวิต ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญา อาหารการกินและความคิดสร้างสรรค์มาใช้ ผ่านการออบแบบผลิตภัณฑ์, บรรจุภัณฑ์, แหล่งจัดจำหน่ายสิ้นค้าและการออกแบบแผนที่ท่องเที่ยวและภูมิทัศน์ ซึ่งก่อให้เกิดการจัดคู่ธุรกิจด้านการท่องเที่ยว ตลอดจนฟื้นฟูเศรษฐกิจในชุมชนจากภูมิปัญญาจากทุนทางวัฒนธรรมเดิม นำมาพัฒนาในการเพิ่มมูลค่า สร้างงาน สร้างรายได้และความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนของรูปแบบการท่องเที่ยวชุมชน โดยมีผลประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ตามชุดโครงการวิจัย ที่ความพึงพอใจระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.44

ชุมชนบ้านเขายี่สารเป็นพื้นที่ที่อยู่ท่ามกลางป่าชายเลน และพื้นที่เกษตรกรรม มีความสัมพันธ์กันระหว่างวัฒนธรรมจากชาวชุมชนและธรรมชาติ มีประวัติความเป็นมาเก่าแก่ยาวนานมีอายุร่วมสมัยกับการเกิดกรุงศรีอยุธยา ปัจจุบันในพื้นที่ชุมชนมีแหล่งโบราณสถานคือวัดเขายี่สาร และพิพิธภัณฑ์บ้านเขายี่สาร ที่ใช้สำหรับเก็บโบราณวัตถุที่สำคัญ ในด้านทรัพยากรมีพื้นที่เป็นป่าชายเลน มีระบบนิเวศป่าโกงกางที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ คือ นำมาผลิตถ่านไม้โกงกาง มีการนำพืชป่าชายเลนมาทำผ้ามัดย้อม และมีวัฒนธรรมอาหารพื้นบ้านและอาหารทะเลแปรรูปที่เป็นเอกลักษณ์ ในด้านที่อยู่อาศัยเป็นชุมชนที่มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม มีบ้านเรือนที่มีคุณค่าควรค่าแก่การอนุรักษ์อยู่มาก โดยความต้องการของชุมชนคือต้องการการพัฒนาเชิงอนุรักษ์ โดยใช้วิธีการจัดกิจกรรมสร้างแรงกระตุ้นให้ชาวชุมชนหันมาให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูและพัฒนาพื้นที่ของตนให้ดีขึ้น โดยใช้วิธีการมีส่วนร่วมมาพัฒนาภูมิทัศน์วัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมอัตลักษณ์และการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน โดยแนวคิดเรื่อง ภูมิทัศน์วัฒนธรรม ถือเป็นเครื่องมือในการจัดการพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวที่ช่วยส่งเสริมให้มีภาพลักษณ์ที่ดี และยังคงความเป็นเอกลักษณ์ดั้งเดิมของท้องถิ่น โครงการมีวัตถุประสงค์ คือ เพื่อศึกษาศักยภาพและทุนทรัพยากรเกี่ยวกับภูมิทัศน์วัฒนธรรม การออกแบบภูมิทัศน์และเส้นทางการท่องเที่ยว การออกแบบโฮมสเตย์ที่พัก การพัฒนาบรรจุภัณฑ์และสื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เพื่อส่งเสริมอัตลักษณ์และการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ของชุมชนบ้านเขายี่สาร อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ผลการศึกษา การออกแบบภูมิทัศน์และเส้นทางการท่องเที่ยว เน้นเชื่อมโยงการใช้งาน เพื่อรองรับทุกกิจกรรมและรักษาสภาพเดิมของสถานที่ที่สำคัญเอาไว้ การจัดสรรพื้นที่ให้ใช้สอยได้เต็มประสิทธิภาพมากขึ้น ส่งผลให้เกิดการรับรู้ด้านการเข้าถึงและดึงดูดความสนใจได้มากขึ้น การออกแบบโฮมสเตย์ออกแบบให้สามารถก่อสร้างพื้นที่บ้านของคนในชุมชนได้ โดยแยกโครงสร้างออกมาสร้างตัวอาคาร โดยมีข้อเสนอแนะ คือ ควรมีการนำรูปแบบที่ออกแบบแล้วเสร็จ ไปสู่กระบวนการวัดผลค่าของพลังงาน เป็นเครื่องมือคำนวณค่าการอนุรักษ์พลังงานตามเกณฑ์มาตรฐานการออกแบบอาคารเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน และการจัดทำแบบก่อสร้างและการประมาณราคาค่าก่อสร้าง ตามราคากลางที่สามารถช่วยให้ผู้ที่สนใจนำไปสู่ขั้นการก่อสร้างจริงได้ต่อไป การพัฒนาบรรจุภัณฑ์และสื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว ใช้แนวคิดที่เป็นอัตลักษณ์ชุมชนบ้านเขายี่สาร มาใช้และผสมผสานหลักการออกแบบบรรจุภัณฑ์และสื่อประชาสัมพันธ์ เพื่อให้เกิดคุณค่าของประโยชน์ใช้สอยและคุณค่าของความงาม ให้เหมาะสมกับผู้ใช้งาน ตรงกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย เกิดความความสวยงามและสื่อถึงวัฒนธรรมธรรมเนียมประเพณีและวิถีชีวิตชุมชนบ้านเขายี่สาร อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงครามได้