โครงการวิจัยเรื่องการใช้ประโยชน์นวัตกรรมการออกแบบและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกและเรขศิลป์การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมเพื่อสร้างความยั่งยืนทางการท่องเที่ยว : พื้นที่ศึกษา จังหวัดสิงห์บุรีเป็นโครงการที่มีวัตถุในการศึกษาอัตลักษณ์จังหวัดสิงห์บุรี การนำอัตลักษณ์จังหวัดสิงห์บุรีมาออกแบบของที่ระลึก บรรจุภัณฑ์ สื่อประชาสัมพันธ์ เพื่อกระตุ้นการท่องเที่ยวจังหวัดสิงห์บุรีซึ่งเป็นไปตามยุทธศาสตร์ด้านการท่องเที่ยว โดยในโครงการวิจัยซึ่งมีกระบวนการออกแบบและพัฒนา การใช้นวัตกรรมด้านการออกแบบและ เทคโนโลยีมาช่วยในการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ การสร้างอัตลักษณ์จากทุนวัฒนธรรมในจังหวัดสิงห์บุรี โดยการออกแบบมาสคอตประจำจังหวัดสิงห์บุรีและตัวอักษรประจำจังหวัดสิงห์บุรีโดยได้ใช้สัตว์หินมพานต์ ตัวไกรสรราชสีห์ โดยออกแบบฟิกเกอร์ บรรจุภัณฑ์ เสื้อลวดลายเสื้อต่างๆ ทั้งนี้ผู้วิจัยได้ประเมินผลิตภัณฑ์ผู้วิจัยได้แบ่งหัวข้อทั้งหมด 4 ด้าน ได้แก่ ด้านอัตลักษณ์จังหวัดสิงห์บุรี ด้านการออกแบบเรขศิลป์ อัตลักษณ์จังหวัดสิงห์บุรี ด้านอัตลักษณ์จังหวัดสิงห์บุรี ด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกจากอัตลักษณ์จังหวัดสิงห์บุรี ด้านการตลาดและความสอดคล้องทางวัฒนธรรมซึ่งภาพรวมของระดับความพึงพอใจมีค่าเฉลี่ย ( x ) = 4.72 ระดับความพึงพอใจเหมาะสมมากที่สุด ซึ่งเป็นไปตามสมมติฐานที่ผู้วิจัยได้ตั้งไว้

โครงการ นวัตกรรมการแปรรูปผักตบชวาสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์อัตลักษณ์ชุมชนสนับสนุนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและตลาดสีเขียว เพื่อการพัฒนาชุมชนผู้สูงวัย กลุ่มวิสากิจชุมชนท่องเที่ยวตลาดคลองสวน ๑๐๐ ปีและวิสากิจชุมชนเกษตรสุขสรรค์คลองกระแชงเตย จังหวัดสมุทรปราการ เป็นโครงการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีวัตถุประสงค์ 1.) เพื่อศึกษา วิเคราะห์ต้นทุนทางธรรมชาติ เชิงวัฒนธรรมชุมชน สู่การสร้างอัตลักษณ์รูปแบบผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์จากวัสดุทางธรรมชาติ เพื่อรักษาสิ่งแวดล้อม 2.) เพื่อออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ สร้างอัตลักษณ์วัฒนธรรมส่งเสริมตลาดสีเขียวและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม 3.) เพื่อบูรณาการองค์ความรู้เทคโนโลยีถ่ายทอดสู่หน่วยงานและชุมชนผู้สูงวัย ส่งเสริมอาชีพ สังคมและเศรษฐกิจ กลุ่มวิสากิจชุมชนท่องเที่ยวตลาดคลองสวน ๑๐๐ ปีและวิสากิจชุมชนเกษตรสุขสรรค์คลองกระแชงเตย จังหวัดสมุทรปราการ พื้นที่วิจัย ได้แก่ ชุมชนตลาดคลองสวน ๑๐๐ ปี และ ชุมชนเกษตรสุขสรรค์คลองกระแชงเตย จังหวัดสมุทรปราการ โดยใช้วิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง กลุ่มเป้าหมาย คือ วิสาหกิจชุมชนตลาดคลองสวน ๑๐๐ ปี และวิสาหกิจชุมชนเกษตรสุขสรรค์คลองกระแชงเตย จังหวัดสมุทรปราการ รวม 50 คน โดยคัดเลือกตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ วิธีดำเนินการวิจัยในหลากหลายมิติ คือ การออกแบบและพัฒนาต้นแบบผลิตภัณฑ์จักสานจากเส้นใยผักตบชวา เพื่อส่งเสริมอาชีพและส่งเสริมอัตลักษณ์พื้นถิ่น ต้นแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกจากการแปรรูปผักตบชวา เพื่อส่งเสริมอาชีพและส่งเสริมอัตลักษณ์พื้นถิ่น ต้นแบบบรรจุภัณฑ์อัตลักษณ์พื้นถิ่นจากผักตบชวา ส่งเสริมการขายและการท่องเที่ยว การสร้างต้นแบบ การทดสอบและการประเมินความพึงพอใจ ตลอดจนการเผยแพร่องค์ความรู้ขยายผลสู่ชุมชน ผลการวิจัยพบว่า ผลงานวิจัย ได้แก่ ต้นแบบ ผลิตภัณฑ์จักสานจากเส้นใยผักตบชวา ต้นแบบผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกจากการแปรรูปผักตบชวา ต้นแบบบรรจุภัณฑ์ผักตบชวา รวมทั้งการอบรมให้สู่ชุมชน มีผลการประเมินความพึงพอใจของผู้เข้าร่วม อยู่ในเกณฑ์ดีมากที่สุด เนื่องจากการนำทรัพยากรทางธรรมชาติ ได้แก่ ผักตบชวา ที่มีจำนวนมากในพื้นที่ สร้างปัญหากับคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำ สามารถนำมาแปรรูปแล้วสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ใหม่ๆ เป็นรูปแบบของเอกลักษณ์ชุมชนตัวเอง และสนับสนุนการท่องเที่ยวตลาดสีเขียวและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ส่งเสริมรายได้ สร้างอาชีพให้คนในพื้นที่ ทั้งพัฒนากำลังคนกลุ่มผู้สูงวัยและกลุ่มวิสากิจชุมชนท่องเที่ยวตลาดคลองสวน ๑๐๐ปี และวิสากิจชุมชนเกษตรสุขสรรค์คลองกระแชงเตยได้ และผู้วิจัยเสนอแนะแนวทางให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อการพัฒนาเชิงนโยบายด้านเศรษฐกิจและสังคม สร้างกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน นำเอานวัตกรรมนี้ ไปใช้ประโยชน์จริงกับชุมชนต่อไป

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ทักษะในการพัฒนาผลิต ภัณฑ์สิ่งทอทางวัฒนธรรมของกลุ่มผู้สูงอายุ 2) เพื่อสิ่งทอทางวัฒนธรรม ประเภทของที่ระลึกและประดับ ตกแต่งบ้าน ในการเพิ่มมูลค่าสินค้าทางเศรษฐกิจเชิงพาณิชย์ 3) เพื่อถ่ายทอดเทคโนโลยีและนวัตกรรมจากการพัฒนางานออกแบบผลิตภัณฑ์สิ่งทอทางวัฒนธรรม ด้วยนวัตกรรมทางด้านรูปแบบ สีสัน ลวดลาย วัสดุและด้านกระบวนการผลิต สำหรับส่งเสริมอาชีพและยกระดับรายได้ของกลุ่มผู้สูงอายุ โดยใช้เครื่องมือในงานวิจัยรูปแบบผสมผสาน ใช้วิธีดำเนินการวิจัย เป็นการศึกษาค้นคว้าข้อมูล การสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่มย่อยแบบสอบถาม โดยนำข้อมูลมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ผล เพื่อกำหนดแนวคิดนำสู่กระบวนการออกแบบ การพัฒนา การสร้างและผลิตต้นแบบผลงาน และประเมินผลความพึงพอใจต่อการถ่ายทอดองค์ความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์และความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ของผลิตภัณฑ์ จากกลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนและนักท่องเที่ยวภายใน อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 50 คน ผลการวิจัย พบว่า อัตลักษณ์ท้องถิ่น คือ ผ้าขาวม้า มี 2 ลักษณะ ได้แก่ ผ้าขาวม้าลายตารางหมากรุกแบบดั้งเดิม และผ้าขาวม้าลายนํ้าไหล ที่นำมาพัฒนาต่อด้วยนวัตกรรมทางด้านรูปแบบ สีสัน ลวดลาย วัสดุและกระบวนการผลิตทางการออกแบบผลิตภัณฑ์ของวิสาหกิจชุมชนกลุ่มทอผ้าขาวม้าบ้านหนองเครือบุญ ตำบลหนองนํ้าใส อำเภอภาชี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำนวน 13 ต้นแบบผลิตภัณฑ์ โดยภาพรวมของประเมินความพึงพอใจต่อการถ่ายทอดองค์ความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรมทางด้านการออกแบบผลิตภัณฑ์ จากกลุ่มตัวอย่าง 20 คน โดยภาพรวมกิจกรรม อยู่ระดับความพึงพอใจที่ระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.32 และการประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ของการบูรณาการนวัตกรรมสู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์สิ่งทอทางวัฒนธรรม สำหรับส่งเสริมอาชีพและยกระดับรายได้ของกลุ่มผู้สูงอายุ จากกลุ่มตัวอย่าง 50 คน โดยภาพรวม อยู่ระดับความพึงพอใจที่ระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.20 ซึ่งพึ่งพอใจมากในการนำวัตถุดิบ คือ “ผ้าขาวม้า” มาสร้างสรรค์งานได้หลากหลาย สวยงามได้ดี

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ ดังนี้ 1) เพื่อหาอัตลักษณ์ท้องถิ่นของพื้นที่การวิจัย 2) เพื่อสร้างและผลิตต้นแบบผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์สินค้า OTOP นวัตวิถี 3) เพื่อประเมินความพึงพอใจต่อการพัฒนาและยกระดับมูลค่าเพิ่มแก่ผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์สินค้า OTOP นวัตวิถี โดยใช้เครื่องมือในงานวิจัยรูปแบบผสมผสาน ใช้วิธีดำเนินการวิจัย เป็นการศึกษาค้นคว้าข้อมูล การสัมภาษณ์ การสนทนากลุ่มย่อย แบบสอบถาม โดยนำข้อมูลมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ผล เพื่อกำหนดแนวความคิดนำสู่กระบวนการออกแบบ การพัฒนา การสร้างและผลิตต้นแบบผลงาน และประเมินผลความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ของผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์สินค้า OTOP นวัตวิถี จากกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประชาชนและนักท่องเที่ยวภายในจังหวัดสระบุรี จำนวน 50 คน ผลการวิจัย พบว่า อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรีและพื้นที่วิจัย คือ ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง โคกหนองนาโมเดล “หอชาวนา โคกนาศัย” อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี เป็นพื้นที่เกษตรกรรม คือ การทำนาข้าวเจ๊กเชยเสาไห้ และมีการปลูกต้นมะม่วงมันหนองแซง ซึ่งถือที่เป็นสินค้าเกษตรตามสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ของจังหวัดสระบุรี และมี “ฟางข้าว” เป็นวัสดุที่เหลือทิ้งจากการทำนา ดังนั้นชุมชนจึงต้องการให้นำฟางข้าวและใบมะม่วงมันหนองแซงมาใช้ประโยชน์ มาทำการสกัดสี ย้อมสีจากธรรมชาติแล้วสร้างลวดลายมัดย้อมลงบนผืนผ้า แล้วนำมาต่อยอดสู่กระบวนการออกแบบผลิตภัณฑ์ประเภทต่างๆ อาทิ ชุดผลิตภัณฑ์บนโต๊ะรับประทานอาหาร ผลิตภัณฑ์ของที่ระลึก เพื่อใช้จำหน่ายและรับรองแขกผู้มาเยือนของการท่องเที่ยวจากฐานอัตลักษณ์ท้องถิ่นของกลุ่ม และมีการออกแบบบรรจุภัณฑ์อาหารและขนมจากอัตลักษณ์ท้องถิ่น ได้แก่ ข้าวผัดข้าวเจ๊กเชย, ขนมดอกจอก, ขนมข้าวแต๋น เป็นลักษณะของฉลากสติกเกอร์ ป้ายแขวนสินค้า และกล่องอาหารเบรก สำหรับการวางจำหน่ายแบบปลีก (รายหน่วย) เพื่อให้เกิดการยกระดับมูลค่าเพิ่มของสินค้า โดยภาพรวมของการประเมินผลต่อรูปแบบใหม่ของผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์สินค้า OTOP นวัตวิถี มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.08 โดยแยกเป็นรายด้านของการออกแบบผลิตภัณฑ์ มีความพึงพอใจระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.12 และด้านการออกแบบบรรจุภัณฑ์มีความพึงพอใจระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.05