งานวิจัยเรื่อง การยกระดับคุณภาพธุรกิจอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีด้วยนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากสู่การพึ่งพาตนเองกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง มีตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการจัดการภาพลักษณ์อาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีเพื่อเสริมสร้างความจงรักภักดีของนักท่องเที่ยวกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง 2) พัฒนารูปแบบนวัตกรรมอาหารและการจัดการธุรกิจอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่างและ 3) พัฒนาอาหารท้องถิ่นด้วยนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์เชื่อมโยงธุรกิจอาหารริมบาทวิถีกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง เป็นงานวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Method Research) ระหว่างงานวิจัยเชิงปริมาณและคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างและผู้ให้ข้อมูลหลัก ได้แก่ นักท่องเที่ยวชาวไทยที่มีประสบการณ์การท่องเที่ยวและรับประทานอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีในจังหวัดภาคกลางตอนล่าง ชุมชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้ประกอบการอาหารริมบาทวิถี ผู้ทรงคุณวุฒิด้านอาหารท้องถิ่น เลือกใช้เทคนิคการวิเคราะห์เนื้อหา ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์แก่นสาระผลการวิจัยกิจกรรมที่ 1 รูปแบบการจัดการภาพลักษณ์อาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีเพื่อเสริมสร้างความจงรักภักดีของนักท่องเที่ยวกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง 1) ความเกี่ยวข้องของอาหารริมบาทวิถี (Street food) กับอาหารท้องถิ่นจากการสัมภาษณ์พบว่า การจำหน่ายอาหารท้องถิ่นในแถบจังหวัดภาคกลางตอนล่าง ซึ่งหมายถึง ตั้งแต่จังหวัดนครปฐมจนถึงจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มากกว่าครึ่งหนึ่งที่เป็นธุรกิจอาหารริมทางหรือ Street food เนื่องจากส่วนใหญ่เริ่มต้นจากการทำธุรกิจขนาดเล็กเฉพาะในครอบครัว อาจกล่าวได้ว่า อาหารท้องถิ่นในรูปแบบนี้ เป็นภูมิปัญญาจากบรรพบุรุษ เริ่มต้นจากวิถีชีวิตที่สะท้อนวัฒนธรรมของการรับประทานอาหารของคนในพื้นที่นี้ และทำเป็นอาชีพในเวลาต่อมา เมื่อมีนักท่องเที่ยวเดินทางมาท่องเที่ยว ส่วนใหญ่จะตามหาและใช้บริการอาหารท้องถิ่นนอกเหนือจากการหาที่พักผ่อนหย่อนใจ เพราะต้องการสัมผัสวิถีชีวิตของผู้คนในพื้นที่ เป็นสิ่งดึงดูดสำหรับพื้นที่ภาคกลางตอนล่างที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ท่องเที่ยว โดยเฉพาะ หัวหิน ปรานบุรี ชะอำ แม่กลอง อัมพวา จะมีร้านอาหารที่เป็นร้านริมทางที่จำหน่ายอาหารประจำพื้นที่ด้วยเมนูที่หลากหลาย 2) ความสำคัญของวัตถุดิบอาหารกับเรื่องการสร้างอัตลักษณ์อาหารท้องถิ่นอาหารริมบาทวิถีอัตลักษณ์ของอาหารริมบาทวิถี แสดงถึงความอุดมสมบูรณ์ด้านทรัพยากรในพื้นที่โดยเฉพาะทรัพยากรทะเลและไร่นา หรือวัตถุดิบท้องถิ่น ที่ถือเป็นสิ่งสำคัญประการแรกที่ส่งผลถึงการสร้างสรรค์รายการอาหารจากผลผลิตที่มีตามฤดูกาล หากกล่าวถึงวัตถุดิบ จะเป็นสิ่งที่เกี่ยวเนื่องกับลักษณะพื้นที่ที่มีความเหมาะสมกับผลผลิต ที่เป็นวัตถุดิบอาหารด้วย 3) วิธีการสร้างภาพลักษณ์อาหารท้องถิ่นของธุรกิจริมบาทวิถีในการดึงดูดนักท่องเที่ยว จุดเด่นของอาหารท้องถิ่นที่อยู่ริมบาทวิถี ถือเป็นเสน่ห์อีกรูปแบบหนึ่งของการให้บริการอาหาร ที่นักท่องเที่ยวชื่นชอบเนื่องจากเข้าถึงได้ง่ายกว่าการบริการในร้านอาหาร นักท่องเที่ยวสามารถเพลิดเพลินกับการใช้ประสบการณ์ในร้านที่เป็นระบบเปิดได้สะดวก ดังนั้น อาหารจึงต้องมีคุณภาพดี รสชาติอร่อย สะอาด และดูแลความเป็นระเบียบของบริเวณรอบ ๆ แผงลอยหรือรถเข็นอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งต้องถือว่า เป็นความรับผิดชอบร่วมกันของหน่วยงานในท้องถิ่นและผู้ประกอบการธุรกิจร้านอาหารริมบาทวิถีกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง 4) ปัจจัยภาพลักษณ์ที่มีอิทธิพลต่อความจงรักภักดีของนักท่องเที่ยวในการบริโภคอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง พบว่า (1) ปัจจัยการเสริมสร้างความจงรักภักดีของนักท่องเที่ยวกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง ด้านความตั้งใจ คือ คุณภาพอาหาร ความสะอาด ปลอดภัยของอาหาร ความเป็นเอกลักษณ์ของอาหาร (2) ปัจจัยการเสริมสร้างความจงรักภักดีของนักท่องเที่ยวกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง ด้านการแนะนำ คือ คุณภาพอาหาร บรรยากาศและสิ่งแวดล้อมของร้านหรือสถานที่จำหน่ายอาหาร ความสะอาด ปลอดภัยของอาหาร และ ความเป็นเอกลักษณ์ของอาหาร (3) ปัจจัยการเสริมสร้างความจงรักภักดีของนักท่องเที่ยวกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง ด้านการบอกต่อ คือ การเข้าถึงได้ง่าย และ ความคุ้มค่าสมราคา 4) ปัจจัยการเสริมสร้างความจงรักภักดีของนักท่องเที่ยวกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง ด้านการกลับมาซ้ำ คือ ความหลากหลายของอาหาร ความสะอาด ปลอดภัยของอาหาร การเข้าถึงได้ง่าย คุณภาพการบริการ และความคุ้มค่าสมราคา ผลการวิจัยกิจกรรมที่ 2 รูปแบบนวัตกรรมอาหารและการจัดการธุรกิจอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง 1) สภาพ/สถานการณ์ปัจจุบันของธุรกิจอาหารริมบาทวิถีกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง อาหารริมบาทวิถี หรือ อาหารริมทาง ในจังหวัดภาคกลางตอนล่างคล้ายคลึงกับจังหวัดอื่น ๆ โดยเฉพาะจังหวัดที่เป็นแหล่งท่องเที่ยว ได้แก่ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เพชรบุรี สมุทรสงคราม เนื่องจากเป็นแหล่งที่รวมของอาหารหลากหลาย โดยรูปแบบการจำหน่ายอาหารริมบาทวิถีส่วนใหญ่มักเป็นอาหารปรุงสำเร็จ ทานได้สะดวก เข้าถึงได้ง่ายเนื่องจากมีที่ตั้งอยู่บริเวณทางเท้า ริมถนน ที่สาธารณะ ราคาไม่แพง และมีคุณลักษณะและรสชาติที่เป็นเอกลักษณ์ แสดงออกถึงวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของพื้นที่ การเข้าถึงได้ง่าย ราคาถูกเมื่อเที่ยบกับอาหาร ที่ให้บริการในร้านอาหาร นักท่องเที่ยวจึงตั้งใจที่จะสร้างประสบการณ์การทานอาหารร่วมไปกับการศึกษาวัฒนธรรมที่มาพร้อมกับอาหารริมบาทวิถีนั้น ๆ ปัจจุบัน จึงมักเห็นนักท่องเที่ยวนั่งรวมกันเป็นกลุ่ม ๆ เพื่อทานอาหารที่มีที่ตั้งอยู่ในแผงลอย รถเข็นข้างทางและทานอาหารอย่างเอร็ดอร่อย โดยอาหารที่เป็นอาหารริมทางเหล่านี้ มีทั้งประเภทอาหารท้องถิ่นที่เป็นภูมิปัญญาสืบต่อ ๆ กันของชุมชนในแถบ 4 จังหวัด เช่น ผัดไทย ขนมจีนทอดมัน ข้าวแช่ ขนมหวานต่าง ๆ แต่ก็อาจพบอาหารสมัยใหม่ที่ประยุกต์ให้เข้ากับพฤติกรรมผู้บริโภคบางกลุ่มที่ต้องการลิ้มลองอาหารรูปแบบใหม่2) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสำเร็จของธุรกิจอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง พบว่า 1) ปัจจัยความสำเร็จของธุรกิจอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถี ด้านยอดขายและกำไร คือ ความสะอาด ปลอดภัยของอาหาร ความหลากหลายของอาหาร ความเป็นเอกลักษณ์ของอาหาร คุณภาพการบริการ การเข้าถึงได้ง่าย คุณภาพอาหาร และการแสดงออกความเป็นไทย 2) ปัจจัยความสำเร็จของธุรกิจอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถี ด้านการแนะนำ คือ การแสดงออกถึงความเป็นไทย การสร้างสรรค์วัฒนธรรม ความสะอาด ปลอดภัยของอาหาร การศึกษาค้นคว้าด้านนวัตกรรม บรรยากาศและสิ่งแวดล้อมของสถานที่จำหน่ายอาหาร คุณภาพการบริการ การใช้การสื่อสารการตลาดออนไลน์ การสนับสนุน และความคุ้มค่าสมราคา 3) ปัจจัยความสำเร็จของธุรกิจอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถี ด้านความพึงพอใจของลูกค้า คือ คุณภาพการบริการ การใช้การสื่อสารการตลาดออนไลน์ การศึกษาค้นคว้าด้านนวัตกรรม การเข้าถึงได้ง่าย บรรยากาศและสิ่งแวดล้อมของสถานที่จำหน่ายอาหาร การบริหารจัดการ ความเป็นเอกลักษณ์ของอาหาร ความสะอาด ปลอดภัยของอาหาร การแสดงออกถึงความเป็นไทย ความคุ้มค่าสมราคา การสร้างสรรค์นวัตกรรม และคุณภาพอาหาร ผลการวิจัยกิจกรรมที่ 3 การพัฒนาอาหารท้องถิ่นด้วยนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์เชื่อมโยงธุรกิจอาหารริมบาทวิถีกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง งานวิจัยนี้มีข้อเสนอแนะ 1) ลักษณะของอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถี ทำจากวัตถุดิบในท้องถิ่นเป็นส่วนใหญ่ ถ่ายทอดมาจาก ปู่ ย่า ตา ยาย หรือ บรรพบุรุษ ตามอัตลักษณ์วัฒนธรรมของผู้คนในท้องถิ่น ใช้รับประทานในชีวิตประจำวัน และพัฒนาเป็นสินค้าที่จำหน่ายในท้องถิ่นในรูปแบบอาหารแผงลอย หรือรถเข็น หน้าร้านหรือในตลาดท้องถิ่น 2) ที่มา/การเกิดของอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีอาหารท้องถิ่นในเขตจังหวัดภาคกลางตอนล่างก็คล้ายคลึงกับในเขตพื้นที่อื่น เกิดขึ้นด้วยเหตุผลหลายประการ ได้แก่ การทำอาหารเพื่อการยังชีพ ดูแลสุขภาพ การถนอมหรือเก็บรักษาอาหาร 3) อัตลักษณ์ของอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีมีอัตลักษณ์ 4 ด้าน ได้แก่ ด้านวัตถุดิบที่มีเฉพาะในท้องถิ่น ด้านวิธีการปรุงหรือประกอบอาหาร ด้านวิธีการนำเสนอ และ 4) ด้านวิธีการกิน 4) ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการพัฒนาอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถี ได้แก่ หน่วยงานภาครัฐในส่วนกลาง กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา หน่วยงานภาครัฐในท้องถิ่น เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำล พัฒนาชุมชน ผู้ประกอบการอาหารริมบาทวิถี ผู้นำชุมชนและชุมชน 5) การจัดลำดับ (Ranking) รายการอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีที่เป็นอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมในพื้นที่ภาคกลางตอนล่าง ใช้หลักเกณฑ์ในการพิจารณาอาหารท้องถิ่นที่เป็นอัตลักษณ์ตามคำจำกัดความของงานวิจัย คือ เป็นอาหารท้องถิ่นที่ทำและจำหน่ายในรูปแบบอาหารริมบาทวิถี (Street Food) เป็นอาหารที่ (1) สะท้อนวัฒนธรรม วิถีชีวิต ความเป็นอยู่ของคนในพื้นที่ (2) ถ่ายทอดตำรับจากบรรพบุรุษ (3) ใช้วัตถุดิบวัตถุดิบที่แสดงความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะท้องถิ่น (4) มีวิธีการปรุงและการกินที่เป็นลักษณะเฉพาะของภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยใช้ข้อมูลที่วิเคราะห์จากแบบสอบถามนักท่องเที่ยวร่วมกับผลการสัมภาษณ์และข้อเสนอแนะจากผู้ทรงคุณวุฒิ โดยนำเสนอในรูปแบบชื่อร้าน รายการอาหารหรือขนม และระบุลักษณะของอาหารเพื่อให้สามารถประยุกต์เป็นเรื่องเล่าเพื่อใช้ในการประชาสัมพันธ์ผลิตภัณฑ์ของอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีในธุรกิจการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม 6) การจัดลำดับชื่อร้าน/รายการอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีที่เป็นอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมในพื้นที่ภาคกลางตอนล่าง ประกอบด้วย (1) ชื่อร้าน/รายการอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ 11 ร้าน 10 รายการ (2) ชื่อร้าน/รายการอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีจังหวัดเพชรบุรี 21 ร้าน 10 รายการ (3) ชื่อร้าน/รายการอาหารท้องถิ่นริมบาทวิถีจังหวัดสมุทรสงคราม 10 ร้าน 10 รายการ และ (4) ชื่อร้าน/รายการอาหารท้องถิ่น ริมบาทวิถีจังหวัดสมุทรสาคร 5 ร้าน 5 รายการ

โครงการพัฒนาศักยภาพและยกระดับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมริมน้ำสู่การพัฒนาเมืองน่าอยู่ ชุมชนตลาดน้ำอัมพวา ตำบลอัมพวา อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม เป็นโครงการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยมีวัตถุประสงค์ 1.) เพื่อออกแบบและพัฒนาโครงข่ายเส้นทางรถรางและต้นแบบรถรางโดยสารบริการรับส่งนักท่องเที่ยว สร้างอัตลักษณ์ยกระดับการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์วัฒนธรรมชุมชน 2.) เพื่อออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์สร้างสรรค์จากอัตลักษณ์วัฒนธรรมริมน้ำทรัพยากรธรรมชาติชุมชน ส่งเสริมอาชีพใหม่ สร้างความหลากหลายสินค้า ยกระดับสินค้า OTOP ชุมชน 3.) เพื่อพัฒนาศักยภาพพื้นฐานชุมชนด้านสังคมและเศรษฐกิจ โดยการประยุกต์ใช้การจัดการทางเทคโนโลยีสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ 4.) เพื่อเป็นแผนพัฒนาศักยภาพและยกระดับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมริมน้ำ ชุมชนตลาดน้ำอัมพวา ตำบลอัมพวา อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม สู่การพัฒนาเมืองน่าอยู่ พื้นที่วิจัย ได้แก่ ชุมชนตลาดน้ำอัมพวา ตำบลอัมพวา อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม โดยใช้วิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง กลุ่มเป้าหมาย คือ ชาวชุมชนตลาดน้ำอัมพวา และบุคลากรของหน่วยงานส่วนท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องการนำองค์ความรู้ระบุไว้ รวม 50 คน โดยคัดเลือกตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ซึ่งสรุปโครงการวิจัยย่อยที่ครอบคลุมความต้องการและตรงตามเป้าประสงค์เพื่อการแก้ปัญหาให้ตรงกับความต้องการของชุมชนเพื่อการพัฒนาที่สามารถเพิ่มศักยภาพและการยกระดับให้การท่องเที่ยวและการบริการมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ทั้งทางด้านกายภาพที่สนับสนุนการท่องเที่ยว การพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่ช่วยให้เพิ่มศักยภาพการท่องเที่ยว การพัฒนาผลิตภัณฑ์ที่สร้างอัตลักษณ์ สร้างรายได้ ส่งเสริมเศรษฐกิจในชุมชน เพื่อนำไปสู่สังคม และเมืองน่าอยู่ยิ่งขึ้น ประกอบด้วยโครงการย่อย 1.) โครงการออกแบบและพัฒนาโครงข่ายเส้นทางรถรางและต้นแบบรถรางโดยสารบริการรับส่งนักท่องเที่ยว สร้างอัตลักษณ์ยกระดับการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์วัฒนธรรมชุมชน 2.) โครงการออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์สร้างสรรค์จากอัตลักษณ์วัฒนธรรมริมน้ำทรัพยากรธรรมชาติชุมชน ส่งเสริมอาชีพใหม่ สร้างความหลากหลายสินค้า ยกระดับสินค้า OTOP ชุมชน 3.) โครงการพัฒนาศักยภาพพื้นฐานชุมชนด้านสังคมและเศรษฐกิจโดยการประยุกต์ใช้การจัดการทางเทคโนโลยีสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ วิธีดำเนิน การวิจัยในหลากหลายมิติ คือ การออกแบบและพัฒนาโครงข่ายเส้นทางรถรางและต้นแบบรถรางโดยสารบริการรับส่งนักท่องเที่ยว การออกแบบอาคารสถาปัตยกรรม การออกแบบและพัฒนาผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ที่ให้เกิดอัตลักษณ์และสอดคล้องกับการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์วัฒนธรรม การสร้างต้นแบบ การทดสอบและการประเมินความพึงพอใจ ตลอดจนการเผยแพร่องค์ความรู้ขยายผลสู่ชุมชน ผลการวิจัยพบว่า โครงการย่อย ทั้ง 3 ในด้านการออกแบบและพัฒนาโครงข่ายเส้นทางรถรางและต้นแบบรถรางโดยสารบริการรับส่งนักท่องเที่ยว การออกแบบผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ที่สร้างสรรค์จากอัตลักษณ์วัฒนธรรมริมน้ำทรัพยากรธรรมชาติชุมชน การพัฒนาศักยภาพพื้นฐานชุมชนด้านสังคมและเศรษฐกิจ โดยการประยุกต์ใช้การจัดการทางเทคโนโลยีสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ ผลการประเมินความพึงพอใจ อยู่ในเกณฑ์ดีมากที่สุด และผู้วิจัยเสนอแนะแนวทางเพื่อการพัฒนาด้านกายภาพเชิงนโยบายให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จากการดำเนินการวิจัยแสดงให้เห็นว่า การออกแบบต้นแบบในโครงการวิจัยที่ใช้หลักการออกแบบที่มีความสอดคล้องกับบริบท กายภาพพื้นที่ โดยใช้แนวความคิดอารยสถาปัตยกรรมและการหาอัตลักษณ์เฉพาะของชุมชน ได้แก่ เรือนพื้นถิ่นของชุมชน และสร้างความหลากหลายรูปแบบให้เป็นทางเลือก ส่งผลทำให้ชุมชนเกิดความพึงพอใจในรูปแบบการออกแบบซึ่งเป็นรูปแบบของเอกลักษณ์ชุมชนตัวเอง นอกจากนี้การสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมในการวิจัยยิ่งทำให้ชุมชนเกิดการรับรู้และเกิดความรู้สึกร่วมอย่างมาก ดังนั้นผู้วิจัยสามารถสรุปผลได้ว่า นอกจากผลการวิจัยได้ผลผลิตออกมาเป็นนวัตกรรมด้านการออกแบบที่ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนแล้ว นอกจากนี้ยังจำเป็นต้องให้ผู้มีอำนาจที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ ได้แก่ หน่วยงานบริหารส่วนท้องถิ่น นำเอานวัตกรรมนี้ ไปใช้ประโยชน์จริงและนำสร้างแผนนโยบายที่เกิดประโยชน์แก่ชุมชนด้วย เพื่อให้เกิดความยั่งยืนของพื้นที่ด้านการท่องเที่ยวมากยิ่งขึ้น

ชุดโครงการวิจัยตามแผนงาน เรื่อง “การพัฒนาและยกระดับการท่องเที่ยวชุมชน OTOP นวัติวิถีแบบบูรณาการเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืน : ตำบบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี” โดยจุดมุ่งหมายเพื่อการออกแบบและพัฒนาและยกระดับมูลค่าผลิตภัณฑ์, บรรจุภัณฑ์, แหล่งจัดจำหน่ายสินค้าและการออกแบบแผนที่ท่องเที่ยวและภูมิทัศน์ สำหรับการท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถีแบบบูณณาการเชิงพื้นที่ ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรีและประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ชุดโครงการวิจัย วิธีดำเนินการวิจัย จะใช้วิธีการศึกษาเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพร่วมกัน มีศึกษาค้นคว้าข้อมูลการรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร ตำรา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้องทั้งทางวิชาการและการลงพื้นที่ภาคสนาม การสัมภาษณ์ การสำรวจ ทำการวิเคราะห์ผล ก่อนเข้าสู่กระบวนการออกแบบและการพัฒนารูปแบบใหม่ มีเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูล เป็นแบบสอบถาม การจดบันทึก การถ่ายภาพและแบบประเมินผลความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ และนำข้อมูลทั้งหมดมาวิเคราะห์ผล และนำเสนอการประเมินผลความพึงพอใจด้วยวิธีการเขียนเรียงความเชิงพรรณา ผลการวิจัย พบว่า ในการพัฒนาและยกระดับการท่องเที่ยวชุมชน OTOP นวัตวิถีแบบบูรณาการเชิงพื้นที่อย่างยั่งยืน : ตำบลบางงาม อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรีเป็นการสร้างการรับรู้ให้เกิดการกระตุ้นการท่องเที่ยวที่เกิดขึ้นภายในชุมชน ที่ได้สัมผัสถึงเสน่ห์ของอัตลักษณ์พื้นที่ชุมชน ด้วยการนำวิถีชีวิต ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญา อาหารการกินและความคิดสร้างสรรค์มาใช้ ผ่านการออบแบบผลิตภัณฑ์, บรรจุภัณฑ์, แหล่งจัดจำหน่ายสิ้นค้าและการออกแบบแผนที่ท่องเที่ยวและภูมิทัศน์ ซึ่งก่อให้เกิดการจัดคู่ธุรกิจด้านการท่องเที่ยว ตลอดจนฟื้นฟูเศรษฐกิจในชุมชนจากภูมิปัญญาจากทุนทางวัฒนธรรมเดิม นำมาพัฒนาในการเพิ่มมูลค่า สร้างงาน สร้างรายได้และความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนของรูปแบบการท่องเที่ยวชุมชน โดยมีผลประเมินความพึงพอใจต่อรูปแบบใหม่ตามชุดโครงการวิจัย ที่ความพึงพอใจระดับมาก มีค่าเฉลี่ย 4.44

ชุมชนบ้านเขายี่สารเป็นพื้นที่ที่อยู่ท่ามกลางป่าชายเลน และพื้นที่เกษตรกรรม มีความสัมพันธ์กันระหว่างวัฒนธรรมจากชาวชุมชนและธรรมชาติ มีประวัติความเป็นมาเก่าแก่ยาวนานมีอายุร่วมสมัยกับการเกิดกรุงศรีอยุธยา ปัจจุบันในพื้นที่ชุมชนมีแหล่งโบราณสถานคือวัดเขายี่สาร และพิพิธภัณฑ์บ้านเขายี่สาร ที่ใช้สำหรับเก็บโบราณวัตถุที่สำคัญ ในด้านทรัพยากรมีพื้นที่เป็นป่าชายเลน มีระบบนิเวศป่าโกงกางที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจ คือ นำมาผลิตถ่านไม้โกงกาง มีการนำพืชป่าชายเลนมาทำผ้ามัดย้อม และมีวัฒนธรรมอาหารพื้นบ้านและอาหารทะเลแปรรูปที่เป็นเอกลักษณ์ ในด้านที่อยู่อาศัยเป็นชุมชนที่มีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม มีบ้านเรือนที่มีคุณค่าควรค่าแก่การอนุรักษ์อยู่มาก โดยความต้องการของชุมชนคือต้องการการพัฒนาเชิงอนุรักษ์ โดยใช้วิธีการจัดกิจกรรมสร้างแรงกระตุ้นให้ชาวชุมชนหันมาให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูและพัฒนาพื้นที่ของตนให้ดีขึ้น โดยใช้วิธีการมีส่วนร่วมมาพัฒนาภูมิทัศน์วัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมอัตลักษณ์และการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน โดยแนวคิดเรื่อง ภูมิทัศน์วัฒนธรรม ถือเป็นเครื่องมือในการจัดการพื้นที่แหล่งท่องเที่ยวที่ช่วยส่งเสริมให้มีภาพลักษณ์ที่ดี และยังคงความเป็นเอกลักษณ์ดั้งเดิมของท้องถิ่น โครงการมีวัตถุประสงค์ คือ เพื่อศึกษาศักยภาพและทุนทรัพยากรเกี่ยวกับภูมิทัศน์วัฒนธรรม การออกแบบภูมิทัศน์และเส้นทางการท่องเที่ยว การออกแบบโฮมสเตย์ที่พัก การพัฒนาบรรจุภัณฑ์และสื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เพื่อส่งเสริมอัตลักษณ์และการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน ของชุมชนบ้านเขายี่สาร อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม ผลการศึกษา การออกแบบภูมิทัศน์และเส้นทางการท่องเที่ยว เน้นเชื่อมโยงการใช้งาน เพื่อรองรับทุกกิจกรรมและรักษาสภาพเดิมของสถานที่ที่สำคัญเอาไว้ การจัดสรรพื้นที่ให้ใช้สอยได้เต็มประสิทธิภาพมากขึ้น ส่งผลให้เกิดการรับรู้ด้านการเข้าถึงและดึงดูดความสนใจได้มากขึ้น การออกแบบโฮมสเตย์ออกแบบให้สามารถก่อสร้างพื้นที่บ้านของคนในชุมชนได้ โดยแยกโครงสร้างออกมาสร้างตัวอาคาร โดยมีข้อเสนอแนะ คือ ควรมีการนำรูปแบบที่ออกแบบแล้วเสร็จ ไปสู่กระบวนการวัดผลค่าของพลังงาน เป็นเครื่องมือคำนวณค่าการอนุรักษ์พลังงานตามเกณฑ์มาตรฐานการออกแบบอาคารเพื่อการอนุรักษ์พลังงาน และการจัดทำแบบก่อสร้างและการประมาณราคาค่าก่อสร้าง ตามราคากลางที่สามารถช่วยให้ผู้ที่สนใจนำไปสู่ขั้นการก่อสร้างจริงได้ต่อไป การพัฒนาบรรจุภัณฑ์และสื่อประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว ใช้แนวคิดที่เป็นอัตลักษณ์ชุมชนบ้านเขายี่สาร มาใช้และผสมผสานหลักการออกแบบบรรจุภัณฑ์และสื่อประชาสัมพันธ์ เพื่อให้เกิดคุณค่าของประโยชน์ใช้สอยและคุณค่าของความงาม ให้เหมาะสมกับผู้ใช้งาน ตรงกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย เกิดความความสวยงามและสื่อถึงวัฒนธรรมธรรมเนียมประเพณีและวิถีชีวิตชุมชนบ้านเขายี่สาร อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงครามได้

งานวิจัยนี้เป็นการสร้างมูลค่าผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่สู่เชิงพาณิชย์ชุมชนพรลภัสจักสาน ตำบลท่าเคย อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาบุคลากร ผู้ประกอบการ และผู้ที่เกี่ยวข้องในชุมชนพรลภัสจักสาน ตำบลท่าเคย อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี มีการศึกษาจากการทำสอบกลุ่มตัวอย่างกลุ่มตัวอย่างโดยวิธีการเจาะจง (Purposive Sampling) ซึ่งทำการพิจารณาเป็นตัวแทนของกลุ่มประชากรแบบเดียวกันคือ กลุ่มผู้ผลิตและใช้งานผลิตภัณฑ์ ตำบลท่าเคย อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี จำนวน 30 คน โดยมีผลการวิจัยดังนี้ จากการศึกษาพบว่าข้อมูลความพึงพอใจภาพรวมของโครงการวิจัยการสร้างมูลค่าผลิตภัณฑ์จักสานไม้ไผ่สู่เชิงพาณิชย์ชุมชนพรลภัสจักสาน ตำบลท่าเคย อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี ที่ค่าเฉลี่ยระดับ 4.43 มีความเหมาะสมระดับดี รองลงมาผลิตภัณฑ์ของตกแต่งบ้านจักสารไม้ไผ่เชิงพาณิชย์ชุมชนพรลภัสจักสาน ตำบลท่าเคย อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี ที่ค่าเฉลี่ยระดับ 4.20 มีความเหมาะสมระดับดี และน้อยที่สุดคือ ผลิตภัณฑ์ของที่ระลึกจักสานไม้ไผ่เชิงพาณิชย์ชุมชนพรลภัสจักสาน ตำบลท่าเคย อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี ที่ค่าเฉลี่ยระดับ 4.12 มีความเหมาะสมระดับดี ดี โดยสรุปภาพรวมทุกรายข้อค่าเฉลี่ยระดับ 4.25 มีความเหมาะสมระดับดี